السيد محسن الأمين ( مترجم : على حجتى كرمانى )

476

سيره معصومان ( فارسي )

خبر كشته شدن عثمان به او رسيد . وى گفت : خداوند عثمان را از رحمت خود دور كناد ! وى گويد : قيس بن حازم روايت كرد : تا آنجا كه عايشه سواران خود را به بازگشت به مكه فرمان داد و من او را در وقتى كه به طرف مكه راه مىپيمود ، ديدم كه با خود چنين سخن مىگفت : ابن عفان را مظلومانه كشتند . من به عايشه گفتم : اى ام المؤمنين ! آيا پيش از اين از تو نشنيدم كه مىگفتى خداوند عثمان را از رحمت خود دور كند ؟ ! ما تو را پيش از اين از مخالف‌ترين مردم با عثمان و از درشت‌سخن‌ترين كسان عليه او مىديديم . عايشه پاسخ داد : چنين بود كه تو گفتى . اما من در كار عثمان نگريستم و ديدم ايشان از عثمان توبه گرفتند تا آنجا كه او را همچون نقرهء سپيد واگذاشتند . مردم بر او هجوم آوردند در حالى كه عثمان روزه‌دار بود . آنان وى را در ماه حرام به قتل رساندند . ابن اثير گويد : وقتى عثمان در محاصره بود ، عايشه به سوى مكه خارج شد و سپس به عزم بازگشت به مدينه از مكه بيرون آمد . طبرى در روايتى كه ابن اثير نيز آن را نقل كرده چنين نوشته است : چون عايشه به سرف رسيد ، يكى از خويشاوندان خود را كه از قبيلهء بنى ليث بود و عبيد يا عبد بن ابى سلمه ، پسر ام - كلاب ، نام داشت بديد و از او پرسيد : چه خبر ؟ پاسخ داد : « عثمان كشته شد و هشت روز بماندند » . عايشه پرسيد : پس از اين چه كردند ؟ گفت : مردم مدينه اتفاق كردند و كارشان فرجامى نيك يافت . آنان دربارهء بيعت با على بن أبي طالب با يكديگر هم‌آوا شدند . عايشه گفت : « اگر كار خلافت بدين گونه باشد كه تو مىگويى اى كاش آسمان بر زمين افتد . مرا بازگردانيد . مرا بازگردانيد » . عايشه به سوى مكه بازمىگشت و مىگفت : « به خدا عثمان مظلومانه كشته شد . سوگند به خدا كه انتقام خون او را خواهم گرفت » . پسر ام كلاب به عايشه گفت : نخستين كسى كه سخن خود را تغيير داد تو هستى . تو پيش از اين مىگفتى : « نعثل » را بكشيد كه كافر شده است ! عايشه پاسخ داد : آنان عثمان را وادار به توبه كردند و سپس او را كشتند و من در آغاز چنان مىگفتم و اينك چنين مىگويم و سخن آخر من بهتر از سخن نخست من است . آنگاه پسر ام كلاب خطاب به عايشه اشعارى بدين مضمون خواند : شروع از تو بود و تغيير نيز از سوى تو بود باد از تو بود و باران هم از تو بود تو به كشتن خليفه ( عثمان ) فرمان دادى و به ما گفتى كه او كافر شده است ما در كشتن عثمان از گفتهء تو پيروى كرديم و به نظر ما كشندهء او كسى است كه فرمان به قتل او داده ولى آسمان از بالاى سر ما نيفتاد و آفتاب و ماه پوشيده نشد